الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
338
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
حرمة شرب التتن مىباشد كه كتابى است معروف و متداول ، و آن را در نيمه ماه ذيقعده سال 1048 ه . ق در شيراز تأليف كرده است . ديگر رسالهاى در حرمة نماز جمعة ؛ رسالهء ديگر در مناسك الحاج و المعتمر كه كتاب بزرگى است در پاسخ نوح افندى حنفى ، مفتى شهرهاى روم در روزگار سلطان مراد ياد شده ، كه راجع به مسئله « امامت » در دو مجلد تأليف كرده است . من اين كتاب را به خط او كه خط نسبتا خوبى بود ديدهام . رسالهء نوح افندى را امير شرف الدّين على شولستانى براى مترجم ارسال داشته و از وى درخواست كرده تا به رسالهء او پاسخ بدهد چه آنكه نوح افندى براى تقرب به سلطان ، در سالى كه سلطان مراد قصد عزيمت بغداد را داشت و مىخواست آنجا را فتح كند ، فتوا داد كه مقاتله با شيعه واجب است و بايد آنها را كشت و اموالشان را به يغما برد و زن و فرزندشان را اسير كرد . و امثال اينها از آثار ديگر « * » . شيخ على نقى در شيراز فرزندان و نوادگانى از خود باقى گذارد كه همگى به تحصيل علوم اشتغال داشتند و ما برخى از آنها را در شيراز و جمع ديگر آنها را در اصفهان ملاقات كرديم ، برخى از آنها باقى ماندند و عدهء ديگرى درگذشتند « * * » .
--> ( * ) از آثار او كتاب ديوان غزليات است كه مشتمل بر 371 غزل بوده و با مقدمهء مفصلى دربارهء شرح حال او به قلم فاضل معاصر سيد ابو القاسم سرى به طبع رسيده است . از صفحهء 48 مقدمه به دست مىآيد كه شيخ على نقى سرايندهء ديوان غير از شيخ زين الدّين على نقى مترجم حاضر است و سهوا آن دو را به يكديگر ربط داده و سال فوت او را 1030 مرقوم داشته است . الذريعة ، ج 9 ، ص 1222 ذيل ديوان على نقى كمرهاى نوشته است على نقى سال 953 ه . ق متولد شده و به قول اصح سال 1060 درگذشت و سال 1031 درست نيست زيرا كتاب همم الثواقب را در سال 1044 براى شاه صفى نوشته است و ديوان او مشتمل بر 5300 بيت شعر مىباشد و از آثار او مسار الشيعة است . تحقيق الذريعة در صورتى است كه هر دو تن ، يكى باشند در غير اين صورت اثرى بر تحقيقات مزبور مترتب نخواهد بود - م . ( * * ) در مقدمهء ديوان ، ص 22 ، سه فرزند از شيخ على نقى نام مىبرد يكى يوسف كه در ماه رمضان سال 985 ه ق درگذشته است . ديگرى ابو العلاء كه سال 1010 هجرى متولد شده ، سومى ابو الحسن جلال الدّين محمد است كه در 18 محرم الحرام سال 1008 هجرى متولد شده و اين فرزند -